Học phát âm như thế nào?

Tổng quan về phát âm tiếng Anh:

Trước khi bắt tay vào học cách phát âm tiếng Anh, mình nghĩ các bạn nên biết tổng quan về hệ thống tiếng Anh mà mình sẽ học. Hệ thống phát âm của Tiếng Anh rất đa dạng, nhưng hai giọng phát âm tiếng Anh phổ biến nhất mà mọi người hay học là Anh-Anh (tiếng Anh của người Anh trên đài BBC) và Anh-Mỹ (tiếng Anh của người Mỹ trên đài CNN). Mình lấy giọng của các phát thanh viên trên các đài BBC, CNN bởi lẽ đây là giọng chuẩn, vì từng vùng miền khác nhau sẽ có những giọng khác nhau, như miền Bắc, Trung, Nam của Việt Nam đều có giọng địa phương vậy. Và trong phần hướng dẫn của mình, mình sẽ hướng dẫn các bạn sử dụng giọng Anh-Mỹ.

Khái niệm đầu tiên khi nhắc đến học phát âm tiếng Anh chính là bảng phiên âm tiếng Anh IPA, như các bạn có thể thấy trong hình bên dưới. Và đây sẽ là bảng phiên âm các bạn sẽ hay gặp nhất, song đây là phiên âm của tiếng Anh-Anh, tiếng Anh-Mỹ sẽ có một chút khác biệt, mình sẽ lưu ý cho các bạn trong từng bài học nên các bạn cứ yên tâm.

Bảng phiên âm tiếng Anh IPA

Sở dĩ có bảng phiên âm này vì tiếng Anh gần như viết 1 đằng, đọc 1 nẻo. Mình sẽ lấy 1 ví dụ đơn giản để các bạn hình dung. Chẳng hạn, mình có từ hour và phiên âm của nó là /ɑʊər/. Chỉ cần nhìn qua, các bạn cũng phát hiện ra trong phiên âm của nó mất chữ “h” đi rồi phải không xD. Đấy là lý do mà chúng mình phải học phiên âm của 1 từ, nhờ đó thì mới đọc đúng được. Các bạn có thể sử dụng từ điển online hoặc offline bất kì, khi tra từ điển 1 từ tiếng Anh thì đều thấy có phiên âm nằm trong dấu /…/ phải không nào. Đó cũng chính là cách các bạn sẽ học phát âm 1 từ mới, nhìn vào phiên âm, có thể nghe đọc mẫu cho chắc, và nhại lại (với điều kiện là các bạn biết cách đọc từng âm trong bảng phiên âm – điều mà các bạn chắc chắn sẽ làm được sau khi dành 1 tuần luyện series phát âm của mình xD).

Trong bảng này, các bạn có thể thấy phần VOWELS (hai phần màu xám) được gọi là Nguyên Âm (như a, o, u, i, … trong tiếng Việt) và phần CONSONANTS (phần màu vàng) được gọi là Phụ Âm (như b, c, d, … trong tiếng Việt). 

Đối với Nguyên Âm, mình sẽ chia các nguyên âm và thứ tự bài học theo vị trí đặt lưỡi, dùng phần nào của lưỡi để phát âm, như các bạn có thể tham khảo trong hình bên dưới. Các âm sử dụng phần trước của lưỡi để phát âm, mình gọi là âm Trước lưỡi – Front, tương tự âm Giữa lưỡi – Middle âm Cuối lưỡi – Back

Ngoài ra, nhìn vào bảng IPA ở trên, các bạn có thể để ý, các âm được cấu tạo từ 1 âm (monophthongs – phần màu xám nhạt bên trái) được gọi là Nguyên âm Đơn, các âm được cấu tạo từ 2 âm (diphthongs – phần màu xám đậm bên phải) – tức là các bạn phải kết hợp vị trí đặt môi, lưỡi của 2 âm – được gọi là Nguyên âm Đôi.

* Tiếng Anh Mỹ chúng ta sẽ học có 15 Nguyên Âm (15 bài đầu) và một số nguyên âm theo sau bởi âm /ər/ (bài 16), hơi khác với tiếng Anh Anh trong bảng phiên âm quốc tế IPA chia rõ ràng thành 20 Nguyên Âm (12 Nguyên Âm đơn và 8 Nguyên Âm đôi). 

Đối với các Phụ Âm, mình sẽ chia ra làm 2 loại, phụ âm Vô thanh – khi phát âm, dây thanh quản không rung, bạn có thể đặt tay lên thanh quản (đối với nam là cục lồi lồi lên ở cổ ý, các bạn nữ mượn các bạn nam mà xem thử) và phụ âm Hữu thanh – khi phát âm, dây thanh quản sẽ rung. Mình sẽ nói chi tiết và so sánh theo từng cặp khi các bạn học đến phần này nhé.

* Tiếng Anh Mỹ cũng có đầy đủ 24 Phụ Âm như tiếng Anh Anh, cách phát âm cũng tương tự nhau, khác biệt lớn nhất có lẽ đến từ âm /r/ mà các bạn sẽ được học chi tiết sau.

Cuối cùng, các khái niệm khác như trọng âm, âm chặn, nối âm, nuốt âm hay ngữ điệu…, mình sẽ đề cập đến những vấn đề này sau, khi các bạn đã học xong và nắm chắc căn bản của phát âm rồi nhé.

Phương pháp học:

Đầu tiên, các bạn chuẩn bị cho mình 1 cái gương, quay clip miệng của mình lại để sửa thì càng tốt. Sau khi đọc phần hướng dẫn, các bạn cố gắng để lưỡi và môi như video minh họa, sau đó thử phát ra âm thanh mà mình nghe được. Bạn nên ghi âm lại để so sánh âm tạo ra đã gần giống hay chưa. Ở giai đoạn này, các bạn nghe hao hao giống và nhớ cách đặt môi lưỡi là đã thành công rồi. Mình sẽ minh họa 2 video đặt môi và lưỡi của âm /i/ cho các bạn dễ hình dung. Nào các bạn hãy cùng làm thử theo video để xem nó đơn giản thế nào nhé. Lưu ý là cả lưỡi và môi cùng ở đúng vị trí thì mới tạo ra được âm đúng đấy. Còn bạn nào chưa làm được thì cũng đừng lo, hướng chi tiết mình đã viết đầy đủ ở từng bài trong mục Nguyên Âm và Phụ Âm rồi xD.

Tiếp theo, các bạn sẽ thực hành âm mà bạn vừa học với các từ mà mình liệt kê cuối bài (*vì lý do bản quyền nên mình sẽ đính kèm link dẫn đến từ điển của Cambridge, nếu các bạn chưa biết cách sử dụng từ điển, hãy bấm vào đây). Ban đầu, sẽ có một số các âm khác trong từ mà các bạn chưa thể phát âm được, điều này hoàn toàn bình thường, bạn có thể sửa các âm đó sau, quan trọng là bạn đặt môi và lưỡi đúng, tạo ra âm thanh gần giống (60-70%) của những âm đã học là đạt rồi. Nên nhớ, mình vẫn ghi âm lại để sửa nhé. Nếu bạn học trên máy tính, bạn có thể sử dụng trực tiếp camera của máy tính để ghi lại, nên dùng tai nghe có mic để cho tiếng được rõ nhé.

Cuối cùng, lặp lại quá trình trên cho tất cả các âm còn lại. Mỗi ngày bạn chỉ nên học 4-6 âm (trong khoảng 1-2 tiếng, thời gian đầu bạn nên dành nhiều thời gian một chút, 7 đến 10 ngày là các bạn đã học xong rồi xD). Bạn cần lưu ý đọc to, rõ ràng, học xong âm nào nhớ cách đặt môi và lưỡi của âm đó, đừng sợ ai chê cười nhé, cứ đọc to vào cho cơ miệng dãn dần ra. Sau khi bạn đã học qua tất cả các âm thì hãy lấy cái bảng IPA ở bên trên ra, chỉ vào âm bất kì để luyện tập phản xạ của môi và lưỡi. Ghi âm hoặc ghi hình cả quá trình nếu có thể nhé.

Thế là bạn đã học xong phần cơ bản của phát âm rồi đấy, bạn hoàn toàn có thể tự tin hơn sau 1 tuần chăm chỉ học tập. Phương pháp để nói tiếng Anh trôi chảy, hay hơn mình sẽ viết vào một bài khác nhé. Dưới đây mình sẽ đính kèm 1 file ghi âm khi mình mới học được 1 tuần (tuy còn sai sót nhiều nhưng thực sự đã nghe giống tiếng Anh hơn nhiều đấy) và một file ghi âm sau khi đã thành thạo tất cả các âm (mặc dù chưa thực sự hay như người bản xứ nhưng cũng đủ để mình giao tiếp với đồng nghiệp là người nước ngoài hay chém gió với Tây ngoài bờ hồ rồi xDD).)

À còn một điều này nữa. Hãy thử ghi âm giọng của mình trước và sau 1 tuần học cùng mình để tự kiểm chứng nhé. Bạn có thể dùng luôn đoạn văn mà mình đọc dưới đây cũng được (đây là một đoạn văn của con nít nước ngoài, còn sai sót ngữ pháp nhưng mục tiêu của chúng ta là phát âm phải không nào xD). Bạn có thể tìm bài mình dùng để đọc mẫu tại đây.

BẮT TAY VÀO HỌC NGAY THÔI NÀO!!!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *